Articles

Jokowi Moet zijn belofte nog waarmaken


22 October 2015

Oleh: Wimar Witoelar & Wouter Van Cleef

Jokowi moet zijn belofte nog waarmaken

     

President Jokowi trekt veel het land in.
Links staat hij versiaggevers te woord
bij een bezoek aan de bouw van een
tunnel. Daaronder staat hij naast een
koe, kort voordat zij bij een moskee
wordt geslacht. Rechtsonder
inspecteert hij een njstopslag in Jakarta
en hiemaast herdenkt hij samen met
Iegergeneraal Gatot Nurmantyo 70 jaar
onaffiankelijkheid van lndonesië.

foto’s REUTERS 
REUTERS
AFP
 
REUTERS
JAKARTA
Op een golf van hoop en optimisme
werd Joko ‘Jokowi' Widodo een jaar
geleden, op 20 oktober 2014,
gelnaugureerd als zevende
president van lndonesië. Wat is er
over van die energie?

WOUTER VAN CLEEF
Omringd door zijn tienduizenden,
veeiai jonge supporters stond
Jokowi ruim een jaar geleden op
een podium van het grootste stadion in Jakarta. Gehuld in een geruit overhemd - zijn handeismerk - richtte de presidentskandidaat zich kort voor de verkiezingen nog één keer tot zijn kiezers. De energie was overveIdigend, het enthousiasme van de tienduizenden haast tastbaar.
Hier stond een grote hervormer.
Deze oud-gouverneur van Jakarta
en voormaiig burgemeester van
eenvoudige komaf, zou de grootste
economie van Zuidoost-Azië en het
grootste islamitische land ter
wereld de 2lste eeuw ¡nioodsen,
daarvan waren zijn volgelingen
overtuigd. Jokowi wist met zijn
ongecompliceerde aanpak en
toegankelijke stijl een ongekend
enthousiasme voor politiek te
ontketenen, vooral onder jongeren.
Een jaar na zijn benoeming is
desondanks weinig veranderd. Van
grote hervormingen in de
economie, samenleving en politiek
is weinig te merken. Sommige
supporters zijn teleurgesteld dat de
energie van een jaar geleden
verdwenen lijkt te zijn.
Dat blijkt 00k uit de cijfers. Volgens
opinieonderzoek kan Jokowi nog
maar op de steun van zo’n 40
procent van de kiezers rekenen.
Dat is erg Iaag voor lndonesische
begrippen. Zijn voorganger
Yudhoyono stond er na een jaar ais
staatshoofd veel beter voor.
Wimar Witoelar, woordvoerder van
oud-president Gus Dur en
tegenwoordig pr-goeroe, was voor
de verkiezingen opgetogen over
Jokowi, ook in deze krant. Een jaar
later is hij dat nog steeds. hoewel
hij teieurgesteld is dat van
sommige concrete daden, zoals het
verbeteren van de infrastructuur,
een stokpaardje van Jokowi, nog
weinig terechtkomt. Toch blijft hij
Jokowi, de eerste democratisch
gekozen president zonder banden
met de dictatuur van Soeharto
(1967-1998), steunen: “Jokowi is
een goede moreel leider. Hij heeft
een schone persoonlijke
geschiedenis, dat zegt een hoop.
Daarom neigt hij niet naar
corruptie.”
Maar ruimte voor verbetering ziet
Wimar zeker. Er is sprake van
‘zwak politiek management’. “Hij
had meer goede managers in zijn
kabinet moet plaatsen, zelf kan hij
dat niet zo goed.” Jokowi bijt
volgens hem zijn tanden stuk op
kleine problemen. Cok politiek
analist Salid Said stelde onlangs in
de Jakarta Post dat Jokowi te
bescheiden is en meer zijn eigen
koers moet durven varen. “Het is
belangrijk dat hij zich realiseert dat
hij een machtige president is. AIs
hij zich steeds de les laat lezen
door mensen orn hem heen, zal hij
verloren gaan in de geschiedenis.”
Net ais die andere ambitieuze
Aziatische regeringsieider,
Narendra Modi in india, ondervindt
ook Jokowi dat het in een
democratie iastiger is orn een
hervormingsagenda tot uitvoer te
brengen dan in een eenpartijstaat
ais China.
“Jokowi zit met een parlementaire
mee rderheid die tegen hem gekant
is. Bovendien is het parlement
corrupt. Ze hebben maar een
handvoi wetten laten passeren,
terwiji er veei meer werk te doen
lag. Het parlement stemt aiieen
voor de wetten die goed zijn voor
de belangen van parlementsleden”,
zegt Wimar Witoeiar.
Hoewel Jokowi voigens hem kampt
met een onredeiijk siechte pers en
de verwachtingen misschien wat ai
te hoog gespannen waren, biijft
Witoelar opgetogen. Precies
vanwege zijn schone handen staat
Jokowi voigens hem voor een
trendbreuk in de indonesische
politiek. “ledereen heeft een
leercurve en ik merk dat hij beter
wordt. Jokowi is geen slecht of
¡ncompetent mens, maar hij is
misschien wat onervaren. Er is
huiswerk te doen, ik hoop dat hij
beter en beter wordt en nog een
volgende termijn wint.”
Hoe doet de president het op
vier belangrijke punten?

 
1. Economie
“De verwachtingen waren
misschien lets te hooggespannen”,
zegt anaiist Leo Rinaldy van de
Bank Mandiri in Jakarta. Jokowi
steide ais doei de economische
g roel op zeven procent per jaar te
krijgen. Voigens de president is dat
nodig om genoeg banen te
scheppen voor jongeren en
mensen uit de armoede te trekken.
Rekenmeesters van de banken
verwachten echter dat de groei dit
jaar onder de vijf procent zai blijven
steken.
Een belangrijke oorzaak ugt buiten
de reikwijdte van de president.
Door het inzakken van de
grondstoffenprijzen op de
wereldmarkt loopt het land veel
¡nkomsten mis. lndonesië is sterk
afhankelijk van de uitvoer van
ertsen, kolen en olieproducten.
Kort na zijn aantreden nam Jokowi
direct een gevoelige en door
economen geprezen maatregel: de
benzinesubsidie werd afgeschaft.
Daarmee kwamen miljarden vrij orn
te besteden aan onderwijs,
gezondheidszorg en infrastructuur.
Toch pakte de president voigens
critici niet door. De begroting van
dit jaar werd nog deels opgesteld
door Jokowi’s voorganger
Yudhoyono. Analist Rinaldy hoopt
dat in het budget van volgend jaar
de hand van de nieuwe president
zichtbaarder is. Ais het aan hem
ugt, gaat vooral veel meer geld
naar verbetering van de
¡nfrastructuur, volgens de analist
kunnen die investeringen een
vliegwiel zijn voor verdere
economische groei.  
2. Religieuze spanningen
In de gigantische archipel met
verschillende etnische groepen
broeit altijd wel ergens ruzie. Toch
is de meest in het cog springende
bron van conflict die tussen de
grote religies.
Vorige week nog kwam het in het
autonome Atjeh, met veel
conservatief-islamitische inwoners,
tot een treffen tussen christenen en
moslims.
Een menigte moslims viel kerken
aan en stak die in brand. Een
christen overleed en duizenden
sloegen op de vlucht voor het
geweld. Jokowi stuurde
ordetroepen naar het gebied orn de
rust te herstellen.
Vooral op Iokaal niveau gebeurt het
steeds vaker dat islamitische
hardliners hun wil opleggen aan de
hele gerneenschap, cok wie een
ander geloof aanhangt. De
aangevallen christenen in Atjeh
bijvoorbeeld, stellen dat zij al langer
onredelijk scherp onder het
vergrootglas liggen van de lokale
overheid, die al eerder
aankondigde dat een aantal kerken
moest sluiten. In Bogor, vlakbij
Jakarta, zit een groep moslims al
jaren christenen dwars die geen
vergunning zouden hebben voor
het houden van kerkdiensten.

Ook zijn de laatste jaren op
verschillende plekken regels
ingevoerd waardoor meisjes
bijvoorbeeld ook op openbare
scholen een hoofddoek moeten
dragen en koranles krijgen, terwiji
ze niet-moslim zijn.
President Jokowi heeft steeds
gezegd dat Indonesië een land
behoort te zijn waarin mensen van
aIle geloofsgemeenschappen zich
kunnen thuis voelen. Maar volgens
mensenrechtenactivist Andreas
Harsono kan hij steviger optreden
orn dat mogelijk te maken: “Jokowi
moet meer politiek kapitaal inzetten
orn dit soort discriminatoire regels
te beëindigen.” 
3. Corruptiebestnjding

Ais lokaal bestuurder maakte
Jokowi naam door met praktische
maatregeien zinloze uitgaven te
bestrijden. In de
presidentscampagne beioofde hij
een stevig optreden tegen
corruptie, maar in zijn eerste jaar
ais president beieefde hij juist op dit
punt zijn diepste crisis.

Jokowi droeg in oktober vorig jaar
generaal Budi Gunawan voor ais
Iandeiijk poiitiechef. Bij de krachtige
corruptiewaakhond KPK gingen de
alarmbellen rinkelen. Gunawan
stand bij hen al langer onder
verdenking van corruptie, daarom
vroegen zij Jokowi op de
benoeming terug te komen.

Een harde strijd tussen de politie
en de corruptiewaakhond was het
gevolg. De politie klaagde op haar
beurt een aantal hoge leden van de
KPK aan, op grand van schimmige
aanklachten.

Wekenlang was het land in de
greep van een openfljke strijd
tussen de twee machtige
staatsorganen. Jokowi hield zich op
de vlakte. Anti-corruptie-activisten
vinden dat de president een kans
miste orn zich uit te spreken voor
schoon bestuur. Door zijn
atwezigheid liet hij het gebeuren
dat de corruptiewaakhond forse
averij opliep.

Nu het stof van de ‘veldsiag’ tusse n
politie en corruptiewaakhond is
gaan liggen, verwacht bankanalist
Leo Rinaldy dat er weer
vooruitgang wordt geboekt bij de
corruptiebestrijding, ‘maar niet zo
snel als we eerder verwachtten’.
4. Mensenrechten
Tijdens de presídentscampagne
vreesden mensenrechtenactivisten
dat Jokowi’s tegenstrever Prabowo
de verkiezingen zou winnen. Deze
oud-generaal tijdens het Soeharto
regime werd gevreesd orn zijn
stoere taaI en banden met het
leger.

Een golf van opluchting ging door
het progressieve kamp toen Jokowi
de overwin fling behaalde, maar de
stemming werd snel bedrukter.
Minder dan drie maanden na zijn
inauguratie gaf Jokowi het bevel
een serie ter dood veroordeelde

drugscriminelen te executeren.
Onder hen de Nederlander Ang
Kiem Soei. in de jaren voor Jokowi
aan de macht kwam, werd de
doodstraf niet voltrokken.

Andreas Harsono, onderzoeker bij
Human Rights Watch, zegt dat er
sprake is van een gemengd beeld
als het cm mensenrechten gaat. De
executies vend hij ‘schokkend’,
maar er waren meer tegenvaiiers.
“In mei schonk Jokowi gratie aan
vijf poiitieke gevangen op Papoea,
maar hij heeft zijn belofte orn
negentig andere vrij te laten, onder
wie gevangenen op de Molukken,
nog niet gestand gedaan”, aldus
Harsono. In deze provincies
bestaat ai jaren verzet tegen
Jakarta en eisen tegenstanders
onafhankeiijkheid of meer
zelfbestuur.

Als het aan Harsono en andere
mensenrechtenactivisten Ugt. meet
Jokowi krachtiger optreden orn
meer concrete positieve resuitaten
te kunnen boeken.

Print article only

0 Comments:

« Home